Annemiek Onstenk Journalist

tekst, redactie & research

Archief voor maart 2010

Not in their front garden

door

Toegegeven. Het lijkt sterk op het NIMBY-syndroom. Honderden verontwaardigde bewoners die zich, in meerderheid, komen uitspreken tegen een ongewenste voorziening in hun buurt. Maar toch ook weer niet. Het gaat niet om een inloophuis voor een groep waarvan men overlast vreest, maar om op zichzelf mooie kunst van een gerenommeerde Franse kunstenaar, die grote werken heeft gemaakt voor o.a. Tokyo, Parijs, Brussel en Bilbao. Een prachtig cadeau voor de buurt eigenlijk. De kunstenaar, Daniel Buren, heeft in opdracht van het Amsterdamse stadsdeel Zeeburg (weer) een kunstwerk met allure ontworpen, dat tot ver in het buitenland de aandacht zal trekken. Het bestaat uit zestig masten met kleurige windvanen in de top, die – geluidloos, zo wordt beloofd – zullen bollen, deinen en draaien in de wind. Locatie: het Java-eiland, een voormalig verlaten en winderig industrie- en haventerrein, dat in de jaren negentig mondain is bebouwd, volgens een prachtig stedenbouwkundig plan en met architectuur van Sjoerd Soeters. Een komt het zien eiland, een aanwinst voor Amsterdam. Vanaf het begin was er een kunstenplan voor het Java-eiland. De masten van Buren, een monumentale ode aan de elementen, zijn de finishing touch van dit plan.

De buurt komt echter in opstand tegen het kunstwerk. Er zijn voorstanders, maar de meeste mensen die op de door Zeeburg belegde informatieavond afkomen, zijn tegen. Luidkeels. De anarchie van de jaren zeventig en tachtig herleeft op dit destijds door stadsnomaden, ‘fools’ van het Azart ship en krakers van Het einde van de wereld bevolkte Java/KNSM schiereiland. Men vindt het kunstwerk over het algemeen mooi. Maar niet op de plek waar het gepland is: in een parkstrook. En niet in die omvang. De witte masten van 13,5 m hoog, met windvanen van 4,5 m lang nemen het park van de gebruikers af en zullen een dominante blikvanger zijn in een gebied dat toch al zo in de prijzen valt en veel bezoekers trekt. Het park is populair. Op de eerste warme dag liggen er direct tientallen handdoekjes en worden picknickmanden uitgepakt, van mensen uit de wijde omtrek. Kinderen spelen en voetballen er, of drogen er op na een frisse duik in het Binnen-IJ. Het kunstwerk is megalomaan, te veel en te druk in dit dichtbebouwde stuk met duizenden bewoners en veel passanten. Het ontneemt het zicht op de afwisselende en bonte architectuur van de huizenblokken. Het kunstwerk To see which way the wind blows past beter op een nog onbebouwd punt als de Kop van het Java-eiland of als markering van een van de oevers van IJ-burg. Not in the front garden op de al zo rijkelijk met schoon bedeelde eilanders.

Kerstening

door

In Nederland liggen niet alleen (vreselijke) gebruiken als vrouwenbesnijdenis en uithuwelijking onder vuur, de islam is ook als godsdienst omstreden. Dat geloof zou niet thuishoren en niet passen in Nederland. Ik ben atheïst en vind de nadelen van godsdienst, of het nu om het christendom, het joodse geloof of de islam gaat, groter dan de voordelen. Maar het is in dit verband goed in herinnering te brengen dat Nederland, met ‘ons’ Indië, nog maar enkele generaties geleden een koninkrijk was met miljoenen moslims, toen vooral islamieten of mohammedanen genoemd. In plaats van zich aan te passen aan de tradities en identiteit van het gekoloniseerde land, hebben Nederlanders (en Portugezen) in Indië/Indonesia vroeger juist veel zendings- en missiewerk verricht, daar het christendom gebracht. Vanaf halverwege de 19de eeuw werd een deel van de archipel gekerstend, werden protestantse en katholieke kerkgenootschappen gesticht en overal kerken gebouwd. Niet alleen zogenoemde ‘heidense’ bevolkingsgroepen en gebieden kwamen voor kerstening in aanmerking, ook islamitische. In 1913 verkondigden christelijke volksvertegenwoordigers in het Nederlandse parlement dat ‘Javanen geen Islamieten waren maar heidenen die louter een paar Arabische formules konden herhalen’ (uit: dr. L. de Jong, Het koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, deel 11a). Toen deze uitlating in Indië/Indonesia bekend werd, deden volgens De Jong ‘de zotste geruchten’ de ronde, als zouden de Hollandse regenten de gehele bevolking dwingen het christendom te aanvaarden en bijvoorbeeld de bedevaart naar Mekka willen verbieden.

Is de angst voor christelijke overheersing van Ind/ones/iërs toen te vergelijken met de angst voor islamisering in Nederland nu? De angst misschien wel, maar één doorslaggevend verschil moeten we niet over het hoofd zien. Nederlanders brachten het christendom destijds vanuit een positie als koloniale machthebbers, het ‘gouvernement’ had het voor het zeggen in Indië/Indonesia. Nederlandse christenen wilden ‘heidenen’ bekeren. De spraakmakende moslims in Nederland nu zijn, overwegend, een zich emanciperende onderklasse, die hun eigen – en naar hun overtuiging ‘enig ware’ – geloof hebben meegebracht en gestalte willen geven. Imams en schriftgeleerden kunnen Nederlanders in preken ‘ongelovigen’ noemen, maar er zijn geen aanwijzingen dat moslims de Nederlandse bevolking willen islamiseren, hun geloof willen opdringen. Ze zijn ook niet in de positie om dat te doen. Nederlandse moslims vormen geen eenheid, ze zijn net zo divers als Nederlandse christenen. Moslimpartijen hebben nauwelijks aanhang, de Nederlandse Moslim Omroep is juist failliet gegaan, etc. Waarschijnlijker is dat zich steeds meer Hollands-islamitische varianten uitkristalliseren, die zich hier, mét hun kerkgebouwen, nestelen naast en tussen de vele andere kerkgenootschappen die Nederland telt. Daar zal (dus) ook de secularisering en ontzuiling toeslaan en de aanhang afkalven.

Ondanks vier generaties kerstening bleef het Christendom volgens historicus Lou de Jong in Nederlands-Indië ‘een randverschijnsel’: rond 1940 waren er 1,5 miljoen christenen, op een bevolking van 68 miljoen. ‘De Islam kon zich handhaven.’ Het Nederlandse christendom is, ook nu nog, verweven met het vorstenhuis en beschermd door de grondwet. Of het zich als organisatie en gemeenschap handhaaft, zal niet afhangen van de omvang van andere godsdiensten, maar van de eigen overtuigingskracht (en het zelfreinigend vermogen van de katholieke loot).

Betrouwbare mannen

door

Betrouwbaarheid van diensten van de overheid en van publieke diensten die de markt heeft overgenomen, is geen vanzelfsprekendheid meer. Het is afwachten of leerlingen goed onderwijs krijgen op het vmbo en mbo, een klacht in behandeling wordt genomen en TNT elke dag post bezorgt. Je kunt er niet van op aan dat de politie moeite doet een inbreker op te sporen en te pakken. Het is niet uitgesloten dat een slachtoffer van een misdrijf onverwacht oog in oog staat met de dader omdat hij/zij – al dan niet per abuis – is vrijgelaten.

Dat de brandweer minder wil uitrukken, is dan ook schrikken. Hoe belangrijk het is dat de brandweer (en datzelfde geldt bijvoorbeeld voor de ambulance) komt als mensen die nodig hebben, heb ik onlangs van nabij meegemaakt. Wat gaf het vertrouwen dat de mannen binnen enkele minuten voor de deur stonden, trefzeker deden wat ze moesten doen en betrokkene de verzekering gaven dat zij zich geen zorgen hoefde te maken!

Eigen verantwoordelijkheid en zelf voor preventie zorgen, zoals de brandweer burgers voorhoudt: zeker. Maar in noodsituaties moeten mensen de regie over hun veiligheid even uit handen kunnen geven.  Zij (wij) moeten er dan op kunnen rekenen dat diensten als brandweer en ambulance daadwerkelijk in actie komen.

David

door

In de krant het bericht dat David Isarin een einde aan zijn leven heeft gemaakt. In het Amsterdamse Bos. Ik ben verbijsterd. Vroeger zag ik hem vaak op de camping: een lief klein blond ventje. Maar niet iedereen was kennelijk zo vertederd. David had verschillende handicaps. Hij was autistisch en slechthorend en had een hazenlip. Daarmee is hij zijn hele leven gepest. Op school en op straat. David was vijftien.

Zijn moeder, filosofe Jet Isarin, heeft, naast zorgen voor hem en zijn zus, veel geschreven over het leven van en met gehandicapte kinderen. In 2002 promoveerde ze op het onderwerp ‘moederschap zonder model’. Haar dissertatie verscheen als boek onder de titel De eigen ander. Moeders, deskundigen en gehandicapte kinderen. Later kwam een populaire versie uit: Kind als geen ander. Ze deed ook verschillende onderzoeken naar de ervaringen van dove en slechthorende kinderen (Hoor hen en Zo hoort het), richtte een stichting op die activiteiten voor hen organiseert, doet aan gehandicaptenstudies (zie www-gehandicaptenstudies.nl), etc.  Alle aandacht en de zoektocht naar goede hulp en begeleiding van haar kind, heeft hem niet kunnen redden.

David Isarin kon zijn Goliath niet verslaan, zijn kwelgeesten doodden hém. Ongehoord.

Job’s volgelingen

door

645 followers heeft Job Cohen nu op Twitter. Maar hij twittert helemaal niet. Nog niet. De account is aangemaakt door de PvdA en gereserveerd voor de meester zelf, vermoedelijk om grapjassen vóór te zijn die er met het sterke merk ‘Job Cohen’ vandoor willen gaan. Cohen wórdt getwitterd dus.

De terugtrekking van Bos en presentatie van Cohen was tot nu toe een succesvol partijpolitiek charmeoffensief. De PvdA staat nu op 32 of 33 zetels in de peilingen, tegen 27 vorige week. Straks zal een spervuur van meer inhoudelijke en strategische bijdragen van Cohen en zijn team losbarsten, o.a. langs het twitterkanaal. Die moeten van de welwillende digitale volgelingen kiezers van vlees en bloed maken. Kom op, Job, tweet ons uw gedachten.

Tranen

door

Elske ter Veld (PvdA) barstte in 1993 in tranen uit tijdens de persconferentie waarop ze haar aftreden als staatssecretaris bekend maakte. Hoe vaak is het beeld van de snikkende Ter Veld op tv herhaald? En vooral: wat wilden de tv-makers ermee zeggen? Vrouwen en politiek, een tranendal? Onlangs liep SP-voorman Jan Marijnissen huilend weg van de microfoon, toen hem een reactie werd gevraagd op het uit de politiek stappen van fractievoorzitter Agnes Kant. Ik heb het fragment niet meer teruggezien op tv. Idem dito voor het (roerende) shot waar oud-politicus en bewindsman Marcel van Dam een traantje wegpinkt in verband met het overlijden van zijn kameraad Hans van Mierlo.

Maar er is meer veranderd. De ene na de andere volwassen man doet op tv zijn verhaal over het seksueel misbruik door priesters en, in minder mate ook nonnen, dat hem als kind op een katholiek internaat of katholieke school is overkomen. En (aanstaande) vaders stappen uit de politiek omdat ze meer tijd willen doorbrengen met hun kinderen.

In het openbaar huilen, praten over hun gevoel en bewust kiezen voor een combinatie van arbeid en zorg. Het kan allemaal zonder belachelijk gemaakt te worden. Is dit een inhaalslag van mannen, breken zij door hún glazen plafond?

Nu is een eerlijker verdeling van de macht en het geld aan de beurt.