Weblog

Agnes heeft betalingsachterstanden en schulden die goed te overzien zijn, één maand huurachterstand en onbetaalde rekeningen bij o.a. Wehkamp. Haar inkomen gaat achteruit als ze wordt ontslagen bij een slagerij. Ze vindt nieuw werk, in de thuiszorg, maar minder uren (en dus inkomen) dan ze nodig heeft om aan al haar betalingsverplichtingen te voldoen. Agnes klopt aan bij de schuldhulpverlening en komt in een traject dat haar hulpvraag overstijgt. Tegen de tijd dat ze aan de beurt is, zijn de problemen verergerd in plaats van verminderd.

Tijdens een Qrachtmeeting in mei 2014 gaan geportretteerden uit magazine Qracht 500 – over armoede in Nederland – in debat met gemeenten, woningcorporaties, bedrijven en politici, o.a. over schulden. Hun probleem is dat schulden in korte tijd ‘over de kop gaan’ vanwege boetes en kosten en ze schulden al gauw ervaren als ten onder gaan in ‘een moeras’. Zij pleiten voor een time-out van kosten, rente en boetes op schulden zodra schuldenaren zich bij de hulpverlening of gemeente melden. Een ander voorstel is ervaringsdeskundigen als maatje in te zetten in de schuldhulp en schuldenaren de mogelijkheid te bieden hun schuld af te betalen door voor of bij de schuldeiser te werken.

Niet alleen mensen met schulden, ook schuldhulpverleners zelf vinden dat de schuldhulp moet veranderen en verbeteren. ‘Er is nauwelijks tijd om mensen te woord te staan. We besteden onze tijd vooral aan papieren invullen en deurwaarders bellen. Niet iedereen die dat wil en nodig heeft, kan in de schuldhulp terecht. Van de mensen die erdoor komen, lopen velen vast of haken af,’ zegt een Amsterdamse schuldhulpverlener tijdens een Meetup over ‘onorthodoxe oplossingen voor schulden’ in Pakhuis de Zwijger op 10 november 2014.

Op 11 november halen deurwaarders het journaal met het nieuws dat zij steeds vaker te maken krijgen met zelfmoorden onder mensen met schulden bij wie zij beslag leggen of die zij hun huis uitzetten. Als zelfs deurwaarders, die veel verdienen aan schuldenaars, al de noodklok luiden, dan is er niet íets, maar veel aan de hand.

Omdat schuldhulp vaak niet leidt tot oplossing van (achterliggen)de problemen noch tot duurzame gedragsverandering, timmeren verschillende groeperingen al langer aan de weg met een alternatieve aanpak van schulden. De harde financieel-juridische aanpak werkt averechts, zeggen zij, ook omdat schuldenaren geen perspectief zien en hun kont tegen de krib gooien.

In oktober 2014 vond een Nationaal laboratorium Schuldhulpverlening anders plaats. Daar presenteerde onder andere het Goede Gieren-fonds z’n plannen. Dit fonds, opgericht door Eropaf en Pieter Hilhorst, wil het niet bij het vaststellen van problemen laten, maar zelf iets doen. De inzet van de gieren is mensen met schulden positieve in plaats van negatieve prikkels te geven. Schuldenaars kunnen nu het advies krijgen in de uitkering te blijven in plaats van een baan te accepteren, omdat ze dan een geregeld inkomen hebben. Dat past mooi in het protocol, maar dwingt schuldenaren drie tot vijf jaar tot passiviteit. De Goede Gieren zien meer in prikkels als schuldverlaging wanneer ouders zorgen dat hun kind thuis kan blijven wonen of extra leefgeld als een jongere naar school of aan het werk gaat. Daarmee gaan maatschappelijke kosten (in dit geval voor jeugdzorg en gemeente) omlaag. Het inverdienmodel is kosten uitsparen voor huisuitzetting, uithuisplaatsing kinderen, acties leerplichtambtenaar en maatschappelijke opvang . De Goede Gieren vragen gemeenten en woningcorporaties te investeren in hun fonds en sluit prestatiecontracten met hen af. Met schuldenaren maken zij afspraken over goed gedrag, in ruil waarvoor de Goede Gieren hun schulden opkopen. De opzet wordt in drie gemeenten uitgeprobeerd.

Tijdens de Meetup over onorthodoxe oplossingen voor schulden waren ook andere initiatieven aanwezig die mensen met schulden te hulp komen. Een van hen is ONSbank, een initiatief van kunstenaars gesteund door de Rabobank, dat zich vooral richt op jongeren met problematische schulden. Jongeren kunnen bij ONSbank auditie doen, krijgen een kunstenaar als buddy en moeten inspanning voor school of werk leveren om het tij te keren. Dan neemt ONSbank hun schulden in depot, zodat die in ieder geval niet groter worden. Als de jongeren weer op de rails zijn, wordt hun openstaande bedrag, bijvoorbeeld, een studieschuld die zij, volgens afspraak, in termijnen afbetalen.

Tijdens het maken van Qracht 500 meldden zich ook andere alternatief werkende organisaties die schulden van armen willen opkopen. Supreme Clarity wil daarmee de strijd aanbinden tegen ‘perverse prikkels’ voor deurwaarders, incassobureaus en schuldhulpverleners. Voordat een marktplaats ontstaat waar mensen hun schulden per opbod aan de hoogste bieders verkopen, zetten de onorthodoxen zich misschien eens rond de tafel gaan om hun qrachten te bundelen?

 

Er is weinig dat mij sneller op de kast krijgt dan verkleinwoorden voor vrouwen. Een volwassen vrouw aanduiden als ‘vrouwtje’ of ‘meisje’. Je zus een ‘zusje’ noemen of je collega ‘collegaatje’, terwijl ze de 50 of 60 gepasseerd blijken te zijn. Een man (of moet ik zeggen mannetje?) heeft het op tv over zijn ‘zusje’ die met haar zoon in x woont. Alsof de moeder jonger is dan haar kind. Máxima was lang in het nieuws als ‘burgermeisje’, maar 31 jaar toen ze haar prins trouwde. Inbrekers, roekeloze autobestuurders en zogenoemde relschoppers van 18, 19 zijn ‘mannen’ in de krant, Kris (21) en Lisanne (22) ‘meisjes’ of zelfs ‘jonge meisjes’. Vrouwen wordt hun leven lang gevraagd naar hun ‘meisjes-’ in plaats van naar hun eigen naam. Et cetera, et cetera.

Er zijn veel erger zaken aan de orde van de dag, natuurlijk. Toch erger ik me iedere keer weer. Omdat taal en taalgebruik voor meer staan dan expressie en verbeelding. Verkleutering van vrouwen maakt hen kleiner dan ze zijn; het laagje tussen verkleinen en kleineren is dun en kleiner – vast vertederend en liefdevol bedoeld – is al snel ook minder. Minder van de wereld, minder zelfstandig, minder serieus te nemen en minder daadkrachtig. Terwijl meiden over het algemeen eerder op eigen benen (kunnen) staan dan jongens. Verkleinwoordjes drukken ook ten onrechte de beschermwaardigheid van vrouwen uit. Vrouwen wórden immers niet beschermd. Niet tegen oorlog, verkrachting, misbruik, eerwraak en mishandeling en niet tegen onderbetaling en uitbuiting. Zijn de verkleinwoorden voor vrouwen dan het communicerende vat van het grote (sterke, belangrijke, etc.) van mannen? De man en het meisje, Belle en het beest. Als een vrouw hoger is opgeleid en/of meer verdiend dan haar man/vriend, kan dat taalkundig worden ‘rechtgezet’ door haar voor te stellen als onschuldiger en weerlozer dan hij.

Complicerende factor is dat vrouwen zelf graag jong en strak blijven, zoals bijvoorbeeld Saskia Noort onlangs in Zomergasten stelde. Scheren vrouwen daarom hun schaamhaar af, om zo veel mogelijk een kinderlichaam te hebben? Ander voorbeeld: Flow Magazine dat ik niet lang geleden in handen kreeg. Kleurtjes, vlindertjes en bijtjes voor ‘grote meisjes’, zo leek het. Maar nee. Flow is een blad voor volwassen en goed opgeleide vrouwen over mindfulness, opgezet door ‘Astrid’ en ‘Irene’, zo meldt de website, uitgegeven door Sanoma. Het verschijnt acht keer per jaar, heeft 70.000 abonnees en een Engelse editie. Flow staat vol lieve kinderboek tekeningetjes, zoals hertjes en ijsjes, bevat pagina’s met ‘lijstjes’ voor je beste vrienden, zoals vroeger in het poesiealbum en, op middelbare schoolleeftijd, het vriendenboekje en in vakantietijd kun je op lege pagina’s je belevenissen ‘opplakken’.

Flow lijkt een vorm van demanciperen, die dient om als gestudeerde vrouw aantrekkelijk te blijven op de relatiemarkt. Het is retro, knippen en plakken als kleine kinderen om een schattigheidsdegree te halen. Ik gun ieder zijn of haar expressie, maar met mijn actiegroep tegen de verkleutering van vrouwen wordt het niets zo. Meisjes, moet dit? Verman je!

 

 

 

 

 

  Flow busje op zomertoer in Noord-Holland

Barokke krullen op woningen tot ver in de voorsteden, dat is Wenen. Niet alleen de binnenstad is pronkstuk c.q. erfgoed uit grootse tijden, met zijn vele paleizen, beelden en pompeuze bouwwerken, ook buitenwijken zijn sierlijk. De sporen van keizerlijke heersers, van triomferende mannen en vrouwen te paard tot bombastische praalgebouwen, zijn talrijk. Sociaaldemocraten drukten eveneens een stempel op Wenen. Huizen vol ornamenten van waarschijnlijk gegoede burgers worden afgewisseld met grote degelijke woonblokken van glad pleisterwerk, waarop stadsbestuurders hun handtekening achterlieten: ‘sociale woningbouw’ en een jaartal. Een mooi voorbeeld is het Karl Marxhof met 1600 woningen, dat sinds eind jaren 20 van de vorige eeuw in het noorden van de stad prijkt. Van recenter datum is het in harmonie met de natuur ontworpen en gebouwde Hundertwasserhaus.

Genoot de burgerij in Wenen van cultuur van Oostenrijkse componisten Mozart, Schubert en Haydn, de arbeidersklasse en middengroepen kregen kunst op hun gevel en betere en ruimere woningen.