Annemiek Onstenk Journalist

tekst, redactie & research

Annemiek Onstenk

Op bezoek in geheime tuin

door

‘Christelijke Arabieren, homoseksuele moslims en ongelovige joden: ze zijn allemaal welkom bij ons,’ zegt Emir Belatoui. Hij is de man achter Stichting Secret Garden, ooit opgericht voor homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transgenders met een moslimachtergrond. Belatoui: ‘Iedereen moet de ruimte hebben zichzelf te zijn.’ Wat hem betreft zeggen mensen dat er tussen Koran en homo’s geen zaken kunnen worden gedaan. Als ze er maar niet de conclusie aan verbinden dat men homo’s mag mishandelen. Secret Garden biedt onder andere opvang en een luisterend oor aan homovluchtelingen m/v. Er zijn spreekuren om nieuwkomers wegwijs te maken in Amsterdam. En men organiseert debatten, cursussen en filmavonden om de integratie van islamitische holebi’s – zoals de afkorting van homo’s, lesbiennes, biseksuelen luidt – en transgenders te bevorderen. Gericht op de Nederlandse samenleving, waar de doelgroep niet alleen onbekend is, maar vaak ook onbemind. Maar ook op moslimgemeenschappen zelf. Want daar zijn net zo goed strubbelingen over homoseksualiteit. Emir Belatoui: ‘We proberen homo- en ook transseksualiteit bespreekbaar te maken.’ Zo gaat hij met vaders in gesprek die moeite hebben met hun homoseksuele kind en nodigt hen uit voor voorlichtingsavonden. Belatoui is ervan overtuigd dat bezwaren tegen homoseksualiteit niets met de islam en alles met cultuur te maken hebben. ‘Er zijn immers ook gelovige moslims die homoseksualiteit accepteren.’

Door de vele incidenten, dreigementen en geweldplegingen tegen homo’s door vooral Marokkaanse jongens, worden moslims in de homobeweging vaak scheef aangekeken. Ook daar heeft Secret Garden een missie te vervullen. Een kranslegging tijdens Dodenherdenking op 4 mei bij het homomonument in Amsterdam was één van de initiatieven om aansluiting te vinden bij de algemene homobeweging.

Wat Secret Garden medewerker Ikram Daraaoui betreft is er overigens genoeg gepráát over ‘homoseksualiteit en islam’. Zij ziet liever concrete verbeteringen. ‘Er moet bijvoorbeeld opvang komen voor homoseksuele moslims die uit huis zijn gezet. Of voor vluchtelingen die vanwege hun homo- of transseksualiteit worden gediscrimineerd, lastiggevallen en mishandeld, niet alleen in het land van herkomst, maar ook in Nederlandse asielzoekerscentra. Mensen zoeken bescherming in Nederland, vanwege vervolging in eigen land. Ze moeten zich hier veilig weten.’

Pgb: een gouden puzzelstuk

door

Het is een fantastisch idee: thuiszorg met kost en inwoning aanbieden aan hoogbejaarden of mensen met een ernstige beperking die graag thuis willen blijven wonen. Ik interviewde verschillende gebruikers van een dergelijk zorgaanbod. Een in Nederland gevestigde zorgmakelaar haalt oudere vrouwen uit Bulgarije naar hier en koppelt hen aan zorgvragers die bereid zijn deze vrouwen als au pair in huis te nemen. Op deze wijze zijn vierentwintig hulpen voor dag en nacht in Nederland aan de slag. Hun ‘mevrouwen’ kunnen in hun eigen huis blijven wonen. Omdat er nog geen vrij verkeer van Bulgaarse (en Roemeense) werknemers in de Europese Unie is, komen de vrouwen telkens maar voor een half jaar werken. Na een onderbreking vervolgen zij hun diensten weer.

Afhankelijk van de beperking, krijgen de zorgvragers een hoger of lager pgb, waaruit de Oost-Europese thuishulpen worden betaald. Maar niet alleen zij, ook de bemiddelaar in Nederland en het kantoor in Sofia van waaruit de vrouwen worden gedetacheerd (onvindbaar op Google, een postbusbedrijf?) eten mee uit de ruif. Degene die de financiële administratie en afhandeling van de pgb-besteding verzorgt, moet eveneens worden betaald.

Nederland is een diensteneconomie. Van burgers wordt verwacht dat ze zo lang mogelijk zelfstandig zijn, verantwoordelijkheid voor zichzelf en hun omgeving nemen en zelf voor hun inkomen zorgen. De zorg is sinds jaren vraag- en niet meer aanbodgericht. Met de Wet maatschappelijke ondersteuning (2007) is bovendien het recht vastgelegd dat de overheid de lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking van een burger zo goed mogelijk compenseert. Het maatwerk dat met een pgb thuis geleverd wordt past in deze tijd, zelfs als het de voormalige mantelzorger is die de dienst levert. Zij of hij heeft dan immers minder tijd voor ander betaald werk. Het pgb is een gouden puzzelstuk, zeker als de afnemers tevreden zijn en het pgb-gebruik volgens de regels verloopt.

Daar kan precies ook de zwakte van de regeling zitten. De Oost-Europese zorghulpen uit mijn voorbeeld verdienen minder dan gebruikelijk voor dat werk, veel minder dan het minimumloon. Ze spreken slecht of geen Nederlands en zijn niet altijd gekwalificeerd voor het werk dat ze doen. Over de zorgmakelaar zijn klachten over onprofessioneel optreden, etc.

Eventuele malafide bedrijvigheid, die net als in veel andere bedrijfstakken, ook in deze sector bestaat, moet natuurlijk worden aangepakt. Als het toezicht goed is, is er geen reden het onvolprezen pgb, een nalatenschap van de VVD’er Erica Terpstra, van z’n gouden glans te ontdoen of af te bouwen. Er gaat veel geld in om, maar de bedragen voor het pgb gaan ergens anders van de begroting af.

Onverdoofd genieten van Tsjaikovski

door

Jevgeni Onjegin

Honderden mensen waren 23 juni getuige van de jaarlijkse Opera in het Oosterpark in het kader van het Holland Festival. Tsjaikovski stond op het programma: Jevgeni Onjegin. Een gedateerd, negentiende-eeuws verhaal over de lotgevallen van twee winkeldochters (zussen van Russische plattelandsadel), een jaloerse dichter en een verwend kereltje dat niet weet wie van de twee zussen hij begeert. Maar, voor wie van opera houdt – en dat doet het trouwe publiek in het Oosterpark, ik misschien nog wel het meest – PRACHTIGE muziek. Na elke akte werd er luid geklapt, al hoorden de artiesten het niet. De opera was live in het Muziektheater, wij keken naar een scherm waarop het spektakel werd weergegeven. Als er op kunst moet worden bezuinigd omdat die elitair is, maak kunst dan gratis! In het Oosterpark was een zeer divers gezelschap bijeen. Studenten en oudere koppels op een tuinstoeltje, theatertijgers met een dekentje, rosé en een schaaltje suhsi’s en mensen met een beperking achter een rollator of in een scootmobiel, vrouwen met hoofddoek achter een kinderwagen en tieners, etc. Samen genieten van muziek: nog goed voor het verplichte ‘maatschappelijk meedoen’ en als sociaal bindmiddel ook.

Transseksuele asielzoekers m/v

door

Ze komt uit Azerbajdzjan, is klein en, duidelijk zichtbaar, een van man naar vrouw transgender. Niet alleen andere asielzoekers belagen haar, ook medewerkers van het asielzoekerscentrum waar ze, in afwachting van de behandeling van haar verzoek tot verblijf, woont, behandelen haar slecht. Klachten over onveiligheid worden genegeerd, ze wordt geprovoceerd (‘Jij hoort in de prostitutie thuis.’) en uitgelachen.

De transseksuele Irakese heeft al een verblijfsstatus in Nederland. Haar probleem is dat ze nog niet medisch van geslacht is veranderd. Hoezeer ze zich ook vrouw voelt, zich gedraagt, kleedt én overkomt als vrouw, officieel gaat ze nog als man door het leven. Aanpassing van je paspoort, identiteitskaart en andere papieren kan volgens de Nederlandse wet pas na operatieve geslachtsverandering. Ze had jarenlang een baan bij een vluchtelingenorganisatie. Nu ze, vanwege bezuinigingen, ander werk moet zoeken, komt ze met haar mannelijk identiteitsbewijs in de problemen. ‘Geen werkgever wil mij hebben.’ Graag wil ze haar verhaal doen, maar ‘geen foto alsjeblieft. Ik woon in Amsterdam West en mijn Turkse en Marokkaanse buren weten niet dat ik transseksueel ben.’

‘Mooie meisjes’, zegt Emir Belatoui van belangenorganisatie Secret Garden, liefkozend. Zijn organisatie komt op voor de belangen en rechten van homo, lesbische, bi- en transseksuele moslims, ‘en andere migranten’, voegt hij toe. Vorig jaar bood Secret Garden leden van de Tweede Kamer een petitie aan. De organisatie wil dat de Nederlandse overheid seksueel vervolgden veiligheid garandeert. Begin dit jaar hadden ze over de schrijnende situatie van homo- en transseksuelen m/v in asielzoekerscentra zelfs een onderhoud met minister voor Immigratie en Asiel, Gerd Leers. Tot resultaten heeft het nog niet geleid.

Secret Garden biedt de vrouwen voor een avond veiligheid, verstrooiing en lotgenotencontact. Onlangs werd er de film Silent Stories van Hanne Phlypo en Catherine Vuylsteke vertoond, over vier gevluchte transseksuelen.

Opdat ze gehoord worden.